%20Lahat%20ng%20Dapat%20Malaman%20Tungkol%20sa%20Bagyong%20Nagpabago%20sa%20Panahon%20ng%202026.png "Lahat ng Dapat Malaman Tungkol sa Bagyong Nagpabago sa Panahon ng 2026")
Ano ang Tropical Storm Ada (Nokaen)?
Ang Tropical Storm Ada (Nokaen) ay isa sa mga pinakamatinding bagyong tumama sa Western Pacific noong unang bahagi ng 2026. Ang pangalang “Nokaen” ay ibinigay ng Laos, na nangangahulugang “ibis” o isang uri ng ibon. Sa Pilipinas, tinawag itong Bagyong Ada, at ito ay nagdulot ng malawakang pagbaha, landslide, at pinsala sa agrikultura sa ilang bahagi ng Luzon at Visayas.
Ayon sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), si Ada ay pumasok sa Philippine Area of Responsibility (PAR) noong Enero 10, 2026, at nagtagal ng halos limang araw bago tuluyang humina at lumabas ng bansa.
Basahin din: DOH Nagbigay Babala sa mga Pilipinong Biyahero: “Super Flu” sa Ibang Bansa, Bantayan Pero Huwag Matakot
Mga Katangian ng Bagyong Ada
Katangian | Detalye |
Pangalan (International) | Nokaen |
Pangalan (Pilipinas) | Ada |
Uri | Tropical Storm |
Bilis ng Hangin | 85 km/h (maximum sustained winds) |
Pagbugso ng Hangin | Hanggang 110 km/h |
Bilis ng Galaw | 20 km/h (northwest direction) |
Unang Pumasok sa PAR | Enero 10, 2026 |
Lumabas ng PAR | Enero 15, 2026 |
Paano Nabuo ang Bagyong Ada?
Nagsimula si Ada bilang isang low-pressure area (LPA) sa silangang bahagi ng Mindanao. Dahil sa mainit na temperatura ng dagat at mataas na humidity, mabilis itong lumakas at naging tropical depression. Sa loob lamang ng 24 oras, ito ay naging tropical storm, na kalaunan ay tinawag na “Nokaen” ng Japan Meteorological Agency (JMA).
Ayon sa mga eksperto, ang pag-init ng karagatan dulot ng El Niño phenomenon ay isa sa mga dahilan kung bakit lumakas si Ada. Ang ganitong kondisyon ay nagpapataas ng posibilidad ng mas malalakas na bagyo sa rehiyon.
Mga Lugar na Matinding Tinamaan
Luzon
Bicol Region: Malawakang pagbaha sa Albay, Camarines Sur, at Sorsogon. Ayon sa lokal na ulat ng Masang Pilipino News, umabot sa 15,000 pamilya ang inilikas.
Quezon Province: Nasira ang ilang tulay at kalsada, dahilan ng pagkaantala ng suplay ng pagkain at gamot.
Metro Manila: Bagaman hindi direktang tinamaan, nakaranas ng malakas na ulan at pagbaha sa ilang mababang lugar.
Visayas
Eastern Samar at Leyte: Malalakas na hangin at pag-ulan ang nagdulot ng landslide sa ilang bayan.
Cebu: Nakaapekto sa operasyon ng mga pantalan at biyahe ng eroplano.
Epekto sa Ekonomiya at Kabuhayan
Ang pinsalang dulot ni Ada ay tinatayang umabot sa ₱3.2 bilyon, ayon sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC). Karamihan sa mga naapektuhan ay mga magsasaka at mangingisda.
Mga Sektor na Lubos na Naapektuhan:
Agrikultura: Nasira ang mga taniman ng palay, mais, at gulay sa Bicol at Eastern Visayas.
Pangingisda: Maraming bangka ang nasira, at bumaba ang suplay ng isda sa mga palengke.
Turismo: Kanselado ang mga biyahe sa mga destinasyong gaya ng Legazpi, Catanduanes, at Samar.
Mga Kuwento ng Pag-asa: Ang Buhay sa Gitna ng Bagyo
Sa bayan ng Daraga, Albay, isang tindero ng chicharon na si Mang Lito ang nagbahagi ng kanyang karanasan. Ayon sa kanya, “Habang bumubuhos ang ulan, hindi ko alam kung saan kami pupunta. Pero salamat sa mga kapitbahay, nagtulungan kami para makaligtas.”
Ang ganitong mga kuwento ay patunay ng bayanihan at katatagan ng mga Pilipino sa panahon ng sakuna.
Paghahanda at Kaligtasan sa Panahon ng Bagyo
Bago Dumating ang Bagyo
Siguraduhing may emergency kit na may lamang pagkain, tubig, flashlight, at first aid.
I-charge ang mga cellphone at power bank.
Alamin ang evacuation center sa inyong barangay.
I-secure ang bubong at mga gamit sa labas ng bahay.
Habang May Bagyo
Manatili sa loob ng bahay at iwasan ang paglabas.
Makinig sa mga balita mula sa PAGASA at NDRRMC.
Iwasan ang paglalakad o pagmamaneho sa baha.
Pagkatapos ng Bagyo
Huwag agad bumalik sa bahay kung hindi pa ligtas.
I-report sa mga awtoridad ang mga nasirang linya ng kuryente o tubig.
Tumulong sa paglilinis at pagtulong sa mga kapitbahay.
Mga Aral Mula kay Ada
Ang Bagyong Ada ay nagpapaalala na ang climate change ay hindi na isang teorya kundi isang realidad. Ang mas madalas at mas malalakas na bagyo ay senyales ng pagbabago sa klima.
Ayon sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), kailangang palakasin ang mga programang pangkalikasan tulad ng reforestation at waste management upang mabawasan ang epekto ng mga ganitong kalamidad.
Paano Makakatulong ang Bawat Isa
- Magtanim ng puno sa paligid upang maiwasan ang landslide.
- Iwasan ang pagtatapon ng basura sa kanal at ilog.
- Makilahok sa mga disaster preparedness training ng barangay.
- Suportahan ang mga lokal na produkto upang matulungan ang mga naapektuhang komunidad.
Source:
PAGASA Weather Bulletin, Enero 2026
NDRRMC Situation Report No. 5, Enero 2026
Department of Agriculture Damage Assessment Report, 2026
Konklusyon
Ang Tropical Storm Ada (Nokaen) ay hindi lamang isang bagyo sa talaan ng panahon, kundi isang paalala ng kahalagahan ng paghahanda, pagkakaisa, at malasakit. Sa bawat unos, may aral na dapat matutunan — at sa bawat pinsala, may pag-asang muling babangon ang bawat Pilipino.
Call to Action
Ibahagi ang artikulong ito upang makatulong sa pagpapalaganap ng kaalaman tungkol sa kaligtasan sa panahon ng bagyo.
